Γαλακτομπούρεκο (Μπουρέκι Λαζών) – Το τέλειο μείγμα αρτοσκευάσματος και πουτίγκας

435
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΙΔΙΚΟ

Οι Λαζοί έχουν ζήσει κατά μήκος της ανατολικής ακτής της Μαύρης Θάλασσας για αιώνες και έχουν φυσικά τη δική τους λήψη τουρκικών πιάτων. Ας δούμε από πού βρίσκεται η προέλευση του γλυκού, Μπουρέκι των Λαζών.

Τι είναι το Γαλακτομπούρεκο (μουχαλεμπί των Λαζών);

Το μπουρέκι των Λαζών περιέχει πέντε στρώσεις από “yufka” (φύλλο) με ένα είδος πουτίγκας ονόματι “muhallebi” η οποία καλύπτεται με της πέντε στρώσεις από φύλλο. Αφότου ψηθεί, καλύπτεται με σιρόπι πριν σερβιριστεί. Ο αριθμός στρώσεων και το πόσες είναι πάνω και κάτω, διαφέρουν ανάλογα με το ζαχαροπλαστείο, την οικογένεια και την περιοχή.

Μετάβαση στη συνταγή

Η προέλευση

Το μπουρέκι των Λαζών έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία με την οποία συνοδεύεται. Η ιστορία είναι η εξής: Μία μέρα μια γυναικά ήταν έξαλλη με την πεθερά της, καθώς έφτιαχνε σιρόπι είχε την ιδέα να το χύσει πάνω της. Την τελευταία στιγμή άλλαξε την γνώμη της και έχυσε το σιρόπι πάνω από το μπουρέκι, φτιάχνοντας μια γλυκιά εκδοχή για το μπουρέκι. (1)
Η προέλευση της ιστορίας αυτής είναι άγνωστη. Οι Λαζοί υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια και τώρα μένουν κυρίως στην Ριζούντα και την Αρτβίν. Η ύπαρξη  των Λαζών μπορεί να εντοπιστεί μέχρι τον 13ο αιώνα π.Χ. (2) Όταν Τούρκοι νομάδες εισήλθαν στο σήμερον ημέρα Αζερμπαϊτζάν, ήταν φυσιολογικό το φαγητό μεταφερθεί ανάμεσα σε διάφορες κουλτούρες. Η πρώτη αναφορά για το μπουρέκι βρίσκεται σε ένα εγχειρίδιο διατροφής ενός Τούρκου γιατρού για τον Αυτοκράτορα της Κίνας το 1330. (3) Αύτη η εκδοχή ήταν αλμυρή και είχε γέμιση από αρνίσιο κρέας, λίπος από πρόβατο, πράσο και μπαχαρικά. Όμως, η δυσκολία με το πολυαγαπημένο yufka των Οθωμανών μουχαλεμπί, δεν συγκρίνεται. (4)
Η περιφέρεια της Hopa στο Αρτβίν συγκεκριμένα είναι γνωστό για το μπουρέκι των Λαζών για δύο αιώνες τουλάχιστον, κάνοντας την αίτηση στο Γραφείο Τουρκικών Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Σήματος το 2019. Έρευνες του Εμπορικού και βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Hopa, εξηγούν ότι το μπουρέκι δεν ήταν στο καθημερινό τραπέζι, αλλά κυρίως σε γάμους και σε άλλες γιορτές.
Λόγω της φύσεως της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αυτό το είδος μπουρέκι υιοθετήθηκε από πολλές κουλτούρες μέσα στην Αυτοκρατορία, οπότε δεν αποτελεί έκπληξη ότι οι Έλληνες έχουν την δική τους εκδοχή, το γαλακτομπούρεκο.
Παρουσιάζονται πολλά προβλήματα όταν προσπαθούμε να εντοπίσουμε την παλαιότερη συνταγή, καθώς οι αρχηγοί μάγειρες στο παλάτι του Τοπ Καπί, έχουν σημειώσει τα υλικά αλλά όχι την μέθοδο με την οποία μαγείρευαν για το μπουρέκι. Το μπουρέκι των Λαζών θα μπορούσε να είναι το “şeker böreği”, ένα από τα πολλά γλυκά που σερβίρανε στο Παλάτι των Οθωμανών τον 16ο αιώνα. (4)

Ετυμολογία

Υπάρχουν μερικές θεωρίες για την προέλευση της λέξης börek. Μερικοί ισχυρίζονται ότι το πρώτο μπουρέκι φτιάχτηκε από μια διαταγή και συνταγή ενός προ-Οθωμανικού οπλαρχηγού ονόματι, Buğra Bey και με την λέξη büğrek, που μπορεί να σημαίνει ότι άνηκε στον Buğra Bey.
Η πιο πιθανή θεωρία είναι ότι η λέξη προέρχεται από το Τουρκικό ρήμα “bürmek”, που σημαίνει το να τυλίξω και να στρίψω.(5) Το Ελληνικό μπουρέκι και μπουρεκάκι έχουν την ίδια προέλευση.

Μπουρέκι Λαζών - Το τέλειο μείγμα αρτοσκευάσματος και πουτίγκας

Μπορεί η διαδικασία να είναι κουραστική, αλλάαυτό το μπουρέκι αξίζει τον κόπο.
Prep Time 30 mins
Cook Time 10 mins
Total Time 40 mins

Συστατικά

-Γιατην ζύμη

  • 100 γρ γιαούρτι
  • 90 ml φυτικό έλαιο
  • 100 ml νερό
  • 1 πρέζα αλάτι
  • ½ πακέτο μπέικιν πάουντερ (5 γρ)
  • 2 αυγά
  • 550 γρ αλεύρι

-Για τομουχαλεμπί

  • 1.2 λίτρα γάλα
  • 2 κρόκοι αυγών
  • 4 κτσ αλεύρι
  • 1 κτσ άμυλο
  • Μία φλούδα από μισό λεμόνι
  • βανίλια

-Για τοσιρόπι

  • 300 γρ ζάχαρη
  • 360 ml νερό
  • 1 κτγ χυμό από λεμόνι

Επιπλέον

  • Άμυλο για τις επιφάνειες
  • 90 γρ βούτυρο για τιςστρώσεις τις yufka
  • 90 γρ φυτικό έλαιο για τιςστρώσεις τις yufka

Οδηγίες

  • Ξεκινήστε με τοσιρόπι διαλύοντας τη ζάχαρη στο νερό και φέρτε σε βράση. Προσθέτουμε τον χυμόλεμονιού και αφήνουμε να σιγοβράσει για 5 λεπτά πριν σβήσουμε τη φωτιά.Αφήνουμε το σιρόπι στην άκρη και αφήνουμε να κρυώσει.
  • Για τη ζύμηβάζουμε το γιαούρτι, το φυτικό έλαιο, το νερό, το αλάτι, το μπέικιν πάουντερκαι τα αυγά σε ένα μπολ και ανακατεύουμε καλά. Προσθέτουμε σταδιακά το αλεύρικαι ζυμώνουμε μέχρι να μην κολλάει πια η ζύμη.
  • Πασπαλίζουμε τηνεπιφάνεια εργασίας μας με άμυλο και χωρίζουμε τη ζύμη σε 18 ίσα κομμάτια καιαφήστε να ξεκουραστούν.
  • Εν τω μεταξύ,ετοιμάστε το μουχαλεμπί. Προσθέστε τους κρόκους αυγών, τη βανίλια, το άμυλο, τοαλεύρι και το ξύσμα λεμονιού στα 200 mL του γάλακτος και ανακατέψτε το μέχρι ναμην υπάρχουν συστάδες. Βράζουμε το υπόλοιπο γάλα και προσθέτουμε τοπαρασκευασμένο μείγμα και τη ζάχαρη ανακατεύοντας συνεχώς για να μην κολλήσειστην κατσαρόλα. Όταν η πουτίγκα αρχίσει να πήζει, σβήνουμε τη φωτιά καιαφήνουμε την πουτίγκα να κρυώσει.
  • Τώρα ανοίγουμε τακομμάτια της ζύμης πασπαλισμένα με άμυλο όσο το δυνατόν λεπτότερα σε μιαεπιφάνεια πασπαλισμένη με άμυλο. Λαδώστε ένα ταψί και τοποθετήστε το στο πρώτοκομμάτι φύλλο, επιτρέποντάς του να περάσει από τις άκρες. Λιώνουμε το επιπλέονβούτυρο, το ανακατεύουμε με το φυτικό έλαιο και το αλείφουμε στο φύλλο.
    Γαλακτομπούρεκο (Μπουρέκι Λαζών) - Το τέλειο μείγμα αρτοσκευάσματος και πουτίγκας
  • Προχωρήστεπροσθέτοντας συνολικά 17 στρώματα φύλλο, κάθε φορά αλείφοντας το με το βούτυροκαι το μείγμα λαδιού. Τέλος, προσθέστε την πουτίγκα και διπλώστε τις γωνίες τουπρώτου φύλλου στην κορυφή. Ανοίγουμε το τελευταίο στρώμα φύλλο και καλύπτουμε.Χρησιμοποιήστε το υπόλοιπο μείγμα βουτύρου και λαδιού για να πλύνετε την κορυφήΚόψτε το μπουρέκι όπως θέλετε και ψήστε στους 170 βαθμούς Κελσίου για περίπου30 λεπτά ή μέχρι να ροδίσουν.
  • Αφού αφαιρέσετετο μπουρέκι από το φούρνο, αφήστε το να κρυώσει για 5 λεπτά και στη συνέχειαρίξτε πάνω από το σιρόπι. Σερβίρετε και απολαύστε!
    Γαλακτομπούρεκο (Μπουρέκι Λαζών) - Το τέλειο μείγμα αρτοσκευάσματος και πουτίγκας

Σημειώνει

Βιβλιογραφία
(1) Nuray Aykanat, M. Öcal Oğuz and Ayşenur Karagöz, “Kentler ve İmgesel Yemekler 2,” 2006.
(2) Andrew Andersen, “History of Ancient Caucasus”
(3) E.N. Anderson, Paul D. Buell and Charles Perry, “A Soup for the Qan: Chinese Dietary Medicine of the Mongol Era”, in “Yinshan Zhengyao” by Hu Sihui, 2000.
(4) Marianna Yerasimos, “500 Yıllık Osmanlı Mutfağı”, 2002.
(5) Andreas Tietze, Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugatı, 2002.
Like
Close
Close